Kurdistan-Post yenilendi
yeni adresimiz www.Kurdistan-Post.eu dur.

Lütfen favorilerinizi günceleyiniz !
Bu site sadece arsivdir.

İ-DKP Başkanı Mustafa Hejri İle Röportaj-Hülya Yetişen


İ-DKP Başkanı Mustafa Hejri İle Röportaj-Hülya Yetişen

Irak Kürdistanı’nda Peşmerge ordu güçlerimiz vardır. Hatırlatılması gerekirki şu anda İran İslam Cumhuriyeti’ne yönelik silahlı mücadelemizi askıya aldık.
«    Ekim 2017    »
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 

Qazî Mihemed'in Kürd Ulusuna Vasiyeti


Qazî Mihemed'in Kürd Ulusuna Vasiyeti

Zulüm ve baskı gören halkım!

Yüce Allah aşkına vaatlere artık kanmayın. Çünkü onlar ne Allah'ı tanıyorlar, ne peygambere, ne kıyamet gününe, ne Allah huzurunda hesap vermeye inanıyorlar. Onların nezdinde, Müslüman da olsanız, Kürt olduğunuz için suçlusunuz, onların düşmanısınız

Kurd li Misrê - Nezîr Silo


Kurd li Misrê - Nezîr Silo

Misr yek ji welatên ku herî peywendîdar bû ji demek dirêj ve di nav dewletên erban de bi Kurdan re.

Hamit Bozarslan ile söyleşi  


22-11-2010, 16:16 Kategori: Röportaj, Hülya Yetişen  
Hamit Bozarslan ile söyleşi-Hülya Yetişen
05. Mart 2009




Türkiye ve çevresi, büyük altüstlerin yaşandığı bir süreçden geçiyor. Dört parçaya bölünmüş Kürdistan coğrafyası büyük tartışma ve çatışmaların tam ortasında. Bu ay içinde yapılacak yerel seçimler Kuzey Kürdistan Kürtleri açısından büyük öneme sahip. Biz böylesi bir siyasi ortamda, Kürdistan-Post okurları için bir dizi röportajlar yapmayı hedefliyoruz. En son İsmail Beşikçi ile geniş kapsamlı bir röportaj gerçekleştirmiştik. Kürtlerin tarihsel geçmişini ve gelecekteki durumlarını, Paris’te Sosyal Bilimler Araştırma Enstitüsü (EHESS) Tarih ve sosyoloji Bölümü’nde öğretim görevlisi olan Hamit Bozarslan’la konuştuk... Hamit Bozarslan, bu alanda aynı zamanda uluslar arası üne sahip bir Kürt akademisyeni...
Hamit Bozarslan kimdir?
Memû zîn’i ilk olarak Latin harflerine ve Türkçe’ye çeviren eski Kulp Müftüsü Mehmed Emin Bozarslan’ın oğlu Tarihçi ve Sosyolog Hamit Bozarslan, 1958 yılında Diyarbakır Lice’de doğdu. 1982’de Fransa´ya geldi.
1986 yılında Sosyal Bilimler Araştırma Enstitü’sünden (EHESS) mezun olup, tarih doktorasınıi 1992 yılında aldı. Şu anda da aynı yerde tarih ve sosyoloji bölümlerinde öğretim görevlisi olarak çalışıyor.
Fransa’da yayınlanan kitapları tarih sırasıyla şöyle:
2009 Le conflit kurde, Le brasier oubliée du Moyen-Orient (Kürt Sorunu. Orta Doğu’nun unutulmuş közü)
2008 Une histoire de la violence au Moyen-Orient (Ortadoğu’da şiddetin tarihçesi) Bu kitap şu anda Türkiye’de İletişim Yayınlarında basıma hazırlanıyor.
2005 100 Mots pour dire la violence dans le monde musulman ( Müslüman dünyasında şiddeti ifade eden 100 sözcük )
2004 Histoire de la Turquie contemporaine (Çağdaş Türkiye Tarihi)Bu kitap Yunanca ve İtalyanca ‘ya çevrildi. Türkiye’de Avesta Yayınevi’nden çıktı.
2007 L’Irak (Irak), bu kitap Güney Kürdistan’da şu anda Soranice‘ye çevrilmekte.
1997 La question Kurde (Kürt sorunu)Bu kitap Türkiye’de, Avesta Yayınevi’nde basıma hazırlanıyor.
Hamit Bozarslan’ın yayınlanmış onlarca makalesinin yanı sıra, kitapları Yunanca, İspanyolca ve İngilizce’ye çevrildi.
Türkçe’ye çevrilmiş Makaleleri ‘Türkiye’deki Kürt Milliyetçiliği zimni sözleşmeden İsyana 1919-1925, İmparatorluktan Cumhuriyet’e Etnik çatışma’ İletişim Yayınları 2003 (163-190)
“Kürt Milliyetçiliği Kürt Meselesi, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce’ İstanbul İletişim
2002
Hülya Yetişen: Kemalizm’in statüsüz kıldığı Türkiye Kürtlerinin geleceği nasıl olacak? Kuzey Kürt çabası, dünyada hâlâ “Teröristlik”le anılıyor. Bunun uzak ve yakın tarihsel nedenleri nedir? Güney Kürdistan böyle anılmıyor. Onlar bu işi nasıl başardılar?

Hamit Bozarslan: Aslında Kürtler çok garip bir durumda. Filistinliler gibi. Hem statüsü olmayan hem de çok konuşulan ağırlıklı statüsüz olan bir halk.. Filistinliler gibi bir halk. Kürt hareketini Filistin hareketiyle benzer görüyorum. Aslında burada bir paradoks yaşanıyor. Dünyada herkes Kürt sorununun olduğunu biliyor. Kürtlere uygulanan baskı ve şiddet herkes tarafından biliniyor ve tanınıyor. 20. yy tarihinin kurbanları arasında olduğu biliniyor.
“Dünya sisteminin devletler sistemi” olması, Kürtlerin kabul edilebilir bir statüye sahip olmasına engel teşkil ediyor. Önemli olan konu bu paradoksu görebilmek. Bu paradoks her zaman oldu. 1960 yıllarını dikkate aldığımızda Barzani hareketinin Avrupa da olumlu büyük yankılar yarattığını görebiliyoruz. 1970’li 1980’li yıllarda Kürtler hakkında yankılar genel olarak olumlu. Daha sonra PKK hakkında yankılar ya da algılamalar oldukça olumsuz, negatif olsa bile, Kürt halkı açısından algılar genel anlamda olumlu. 1980’li 1990’lı yıllarda bunu çok açık bir biçimde yaşadık. O yüzden belki biraz nüans getirmek gerekiyor bu terörizm ya da Kürtlerin terörist bir grup olarak tanımlanma meselesine.
Dünya sistemi hâkimiyetler ilişkisine dayanan bir sistem. Bu sistemde temel aktörler devletler. Devletlerin devlet olmasını mümkün kılan olgu şu: Devletler, başka grupları nesne olarak görüyorlar. Kendilerini temsil etmeyen grupları nesne olarak görebiliyorlar. Nesne olanlar, bir tarihsel tahayyüle sahip olamayan, kendi tarihini okuyamayan, kendi iradesine, öz iradesine sahip olmayan, başka düşmanlarının verdiği ivme ile harekete geçen gruplar olarak değerlendiriliyor. Subjektifinin olmaması, yani öznelliğin olmaması. Devletler açısından Kürtler, kendilerine ait bir özgün düşünceye hiçbir zaman sahip olamadı. Nesnenin özgünlüğe sahip olabilmesi için kendi öz iradesine sahip olması gerekir. Bunu İran’ da, Türkiye de, Suriye’de, Irak’ta görebiliyorsunuz.
Hareketin, kalkışmanın olduğu her yerde bu kalkışmalar, bu hareketler eşkiyalık olarak ilkesel, Feodal gerici akımlar olarak değerlendirildi. 11 Eylül sisteminin tesiriyle de ‘terörist’ kavramı gündeme geldi. Benim kullanmadığım bir sözcük bu. Bunu kullanmayı reddediyorum. Herkesin kullandığı bu sözcük analitik bir tanımlama değil. Neye göre, kime göre ve ‘declasse’ (sınıflandırmama) eden bir sözcük? Sosyal Bilimler açısından, bu tür kategorilere başvurmadan şiddetin aktörlerini sezinleyebilmek önemli.

Hülya Yetişen: Güney Kürdistan konusuna girmişken bu konuyla ilgili kafamdaki diğer soru işaretlerine de cevap bulmak istiyorum: Güney Kürdistan’ın uluslararası statüsü nedir? Bu statü nereye evirilecek? ABD’nin Irak’a müdahalesinden sonra oluşan Irak Anayasası’ndan önce Güney Kürdistan “defacto” bağımsız bir ülke gibiydi. Kürtlerin geleceği açısından mevcut durumla önceki durumunu karşılaştırır mısınız.

Hamit Bozarslan: 1979-1991 döneminde Kürtler açısından Irak’ta özerk bir durum kesinlikle yok. 1991-2003 yılında özerklik belli bir düzeyde söz konusu. Elimizde ayrıntılı bilgiler var. Eğer dar bir alandaysanız daha özgür olabiliyor, daha rahat hareket edebiliyorsunuz. İdeolojik olarak, sembolik olarak kendinizi daha rahat ifade edebiliyorsunuz. Daha radikal olabiliyorsunuz. Ama iktidar ilişkilerine girdiğinizde mağduriyet meselesi gündeme geliyor. Devlet değilseniz, küçük aktör olarak kabul görüyorsunuz. Burada yine nesne ve özne konusuna dönüyoruz. Ve grubun yeniden nesnelleştirilmesi.... Son tahlilde size ufak tavizler vererek yatıştırılmanız sağlanıyor. Susturulmaya davet ediliyorsunuz. Burada Filistin hareketiyle paralellik kurmak mümkün olabiliyor. Filistin hareketi daha radikal oldu 1960’lı ve 1972’li yıllarda. Geleceği çok önceden görebilmek mümkün değil. Güney Kürdistan’a gittim bir kaç kez oradaki kamuoyunun çok yoğun bir seferberliği var. Kerkük meselesinde son derece duyarlılar. Bu konuda taviz verileceğini düşünmüyorum. Kürt yönetimi’nin bunu gözden ırak tutabileceğini ben pek düşünemiyorum. Bununla birlikte, Kerkük’ün Güney Kürdistan’a katılması da zor olabilir.
Önümüzdeki yıllarda da Irak’ın konumu ne olacak bilmiyoruz. Irak yönetimi çok zayıf bir sistem olarak kalmaya devam ediyor. Maliki zayıf bir noktada. Şiddet olgusu kesinlikle sona ermedi. Amerika’nın çekilmesinden sonra merkezi bir devlet oluşturulması son derece zor olabilir. Bu faktörler devam ettiği bir dönemde Kürtler nasıl bir manevra çizgisinde olabilirler? Bunu şimdiden kestirebilmek çok zor.
Hülya Yetişen: Bu konuda PDK ve (Partiya Demokrat a Kurdistan) YNK (Yekitiya Nıştumani Kurdisdan) (Kurdistan Yurtsever Birlik Partisi) arasında farklı bir bakışım var mı? Celal Talibani ve Mesud Barzani arasında da bir yaklaşım farklılığı görebiliyor musunuz?

Hamit Bozarslan: Sanıyorum tarihsel bir olgu var... 1960’lı yıllara dayanan bir olgu. KDP’nin yeniden kurulması 1958-1959 döneminde. Bu dönemde Kürtler arasında bir kırılma yaşanıyor. Kürt eksenli Barzani ile internasyonalist perspektifte olan Talabani arasında. Çözülmüş değil bu kırılma. Henüz aşılmış değil. Talabani’nin kendi manevra sahası oldukça dar. Kamuoyunu unutmamak gerekiyor. Kerkük konusunda hassas bir konuma sahipler. Talabani partisine yakın olanlar da Kerkük konusunda oldukça duyarlı. YNK nın ne kadar devam edeceğini kestirmek zor. Nesiller arası bir kopuş yaşanıyor. Kürdistan’ da olanlarla olmayanlar arasında bir kopuş da yaşanmakta. Barzani’ye yakınlık YKP içinde de belli bir kopuşu getiriyor. Bütün bu faktörlere rağmen, Talabani’nin Kerkük meselesini unutalım diyebileceğini ben çok sanmıyorum.

Hülya Yetişen: Tekrar Kuzey Kürdistan’a dönelim. Çok sayıdaki örnek bizde bu “terörist”lik ünvanının sadece PKK’ye yönelik değil, genel olarak Kürtlere yönelik olduğuna ilişkin bir kanaat uyandırıyor. Sizce gerçekten Kürtlere karşı uluslar arası böyle bir konsept var mı? Kürtler bu “terörist”lik damgasını kaldırmak için bir çalışma yürüttüler mi? Tarihi verilere dayanarak böyle bir çalışmanın sonuç alması mümkün olabilir mi?
Hamit Bozarslan: Evet söyleyebiliriz. Örgütsel olmasa da bu tür çabaların olduğunu gözlemlemek mümkün. Bireysel olarak da olsa bile, kurdukları sosyal ilişkiler ve çevreleri olarak kazandırdıkları çok şeyler var. Bir sürü çeşitli alanlarda bir çok dil bilen gencecik 20- 25 yaşındaki gençlerin kimi müzisyen, kimi parlamenter vs....
Hülya Yetişen: Diaspora sözcüğünü kullanabilir miyiz Kürtler için?
Hamit Bozarslan: Sosyal terminolojide kullanabiliriz diaspora sözcüğünü. Çeşitli aktörlerin ortaya çıkmasına neden oluyor. Örgütsüzlük de çeşitli insiyatiflerin ortaya çıkmasına neden olabiliyor. Mağduriyetlerini unutmamak gerekiyor. Burada da Filistinlerle paralellik kurmak gerekiyor. Entelektüeller yaygın Filistin örneğinde olduğu gibi. Bu nedenle ülkedeki konumlar değişmedikçe devletin zora dayalı baskıcı politikaları değişmediği müddetçe diasporada bulunan bu aktörlerin aydınların, entelektüellerin kendi halkları için barışa dayalı bir çözümü dayatmaları zor oluyor. Bir marjinallik yaşanıyor. Bugün Filistin’de en marjinal olan barıştan yana olan Filistinlilerdir. Yeni teşebbüslere girişebilmeleri, manevra sahalarını genişletebilmeleri son derece zor. Bu Kürd entelektüelleri ve siyasetçileri için de geçerli. Türkiye’de devletin radikal bir adım atması gerekiyor. Askeriyenin siyasi rolünün sıfırlandırılması gerekiyor. Küçük adımlar değil kökten bir takım değişiklikler olmadan bu tür şartların değişmesi mümkün değil. PKK dahil tüm örgütlerin yasallaştırılması olmadan bu mümkün değil.
Hülya Yetişen: Kemalizm üzerine yazdığınız bir araştırma kitabınız var. Politik uygulamalar, hukuksal düzenlemeler çerçevesinde sizce Mustafa Kemal, Kürtler için neyi ifade ediyor?
Hamit Bozarslan: Bu konuda yeterince bir araştırma yok henüz.. Bu analizler de yapılmadan bu konuyla ilgili cevap verebilmem mümkün değil. Bu konuyla ilgili araştırmaların yapılması gerekiyor. Spontane olarak söyleyebileceğim iki sözcük var. İhanet ve baskı.... İhanet: Kurtuluş Savaşı’nda verilen sözlere ihanet etmek. Güney Kürdistan’ın kurtarılması için ya da Kürt-Türk eşitligi için verilen sözler. Akla gelecek ikinci imaj, baskı..... 1925 yılı önemli bir dönemdir Kürtler açısından. Bir elitin yok edildiği, büyük baskıların çok yoğun olduğu, bir coğrafyanın topografisini değiştiren bir baskı bu. Yaşananlar kolektif hafızalarda unutulmuş değil.
Hülya Yetişen: Bazı Kürt siyasetçileri Mustafa Kemal’in Kürt sorununu çözmek isterken İngilizlerle Yahudilerin bunu engellediğini söylüyor. Tarihsel bilgiler ve belgeler ışığında bu iddia için ne söylenebilir?

Hamit Bozarslan: Komplo teorilerine kapılmamak gerekiyor. Bu teorilerden çıkmak, kurtulmak gerekiyor. Yahudilerin o dönemde Kürt meseleleri ile uğraşacak durumda olmadıkları çok açık. Kürtler arasında anti-semitizm düşünceleri gelişiyor. Bu tür düşüncelerin gelişmesi iyi değildir. Elimizde bu konuda tarihi veriler yok. İngilizler konusu daha çok karmaşık. İngilizler o dönemde Kürtleri Kürt oldukları için sevmedikleri ya da Kemalizm’i sevdikleri için feda etmediler. Son derece reel bir duruma dayanarak feda ettiler. İngilizler daha reel bir politik konumdan yola çıktılar. Devletler arası ilişkiler mantığına dayanarak Kürtleri feda ettiler. O dönemde bir Kürt aktörünün olmaması ve Kürtlerin Sevr Antlaşması’nı yoğun olarak kaybetmesinin de bunda büyük etkileri var. İngilizler 1925‘de Şeyh Sait Hareketi’nin bastırılmasına katkıda bulunmuyorlar 1927 -1930 yılları arasında Ağrı Dağı İsyanı’nın, hareketinin bastırılmasında ciddi etkileri var, ama sadece onlar tek değil, İran ve Sovyetler Birliği’nin de bu isyanın bastırılmasında katkıları var.
Buradan yola çıkarak nasıl bir istikrarsızlık faktörü olarak değerlendirildi? Devletler arası bir statüko nasıl oluştu? Mustafa Kemal’in Kürt sorununu çözmeye yönelik eğilimini gösteren hiçbir belge yok. İngilizlerin bunu engellemeye yönelik çabalarıyla ilgili hiçbir belge de yok. Özellikle 1925 yılından sonra. Tam aksine, benim yaptığım bir araştırma sonucu arşivlerde bulduğum bir sürü belgelerde, Dışişleri Bakanı Aras’ın İngiltere’ye başvurması, “sizin Güney Kürtlerini bizim Kürtlerin seviyesine getirmeniz gerekiyor, niçin Kürtçe’ye izin veriyorsunuz” dediği bazı belgeler var. Bu tür komplo teorilerinden hem prensip olarak hem de bilimsel olarak kurtulmak gerekiyor.
Hülya Yetişen: Cumhuriyet Tarihi boyunca Kürtler özgürlükleri için ne tür örgütlenmelere girdiler, sonuçları ne oldu? Bütün bu deneyimlerden sonra Kürt sorununu bütünlüklü olarak çözmek isteyen özgün bir Kürt düşüncesi oluştu mu? Yoksa neden oluşamıyor? Kuzey Kürdistan’ın geleceği ile ilgili gelişmeleri nasıl değerlendiriyorsunuz?
Hamit Bozarslan: Dönemlere göre ele almak gerekiyor konuyu. İlk dönemi ele aldığınızda, 1919 -1923 yılları yani, o dönemleri ele aldığınızda, daha öncesi de var tabii, ama bu siyasi bir milliyetçilik değil.
1922 -1923 dönemlerindeki genel eğilim Kongreler yoluyla ya da Türkiye’ye katılım yoluyla belli hakların elde edilmesi. Çünkü henüz bir korku yok. Kürtlere karşı bir tehdit algılanmasının korkusu yok. Fakat bir entegrasyon gözlemlemek mümkün. Türkiye ile bir entegrasyon yolunu aramak. Ondan sonra çok yoğun ayrılmaya dayalı ve şiddeti öngören, şiddete başvuran isyanlar dönemi geliyor. En önemlisi Azadi ve Xoybun Teşkilatları geliyor. O dönemin Orta Doğu koşullarına baktığımızda bunların ciddi birer teşebbüs olduğunu görüyorsunuz. Hem askeri hem siyasi teşkilatlar...
1939 ve 1959 yılları arasında Kürdistan da ne oldu bilemiyoruz. Son derece uzun süren bir sessizlik yaşanıyor Kurdistan’da. Tarihçilerin bu konuda bir çalışması yok. Benim de yok. Sessiz bir dönem yaşanıyor 1959 yılına kadar. Şimdi bu konuda araştırma yapacak yeni genç arkadaşlar var. 20 yıl boyunca ne oldu bilemiyoruz. Milliyetçi hareket ayakta kalabildi mi? Bilemiyoruz. Yalnız bu konuda o dönemi yaşayanlarla yaptığım görüşmelerim oldu. Onların bana söylediği Kürtlüğün sıfır noktasına geldiğiydi.

Hülya Yetişen: O dönemler sürgün dönemleriydi değil mi?
Hamit Bozarslan: Sürgün dönemi, ama sürgünlük tüm Kürdistanı kapsamıyor. Orada bir Türkleşme mi var, belli bir batılılaşma mı var bilemiyoruz. Ondan sonra 1959 dan 1971’e kadar olan dönemi ele aldığınızda Kürt hareketi yasal bir harekettir. Kürtler açısından 49’lar bir teşkilat değildir. Yasadışı hareketler var. KDP kuruluyor ya da Doktor Şivan’ ın şiddete başvurmayı meşrulaştıran teorileri var. Fakat bununla birlikte genel eğilim anayasacılık. 1960 yılında Kürdistan’da en çok kullanılan sözcük Anayasa. Ve 1960- 1961’in verdiği büyük umutların gerçekleştirilmesi Kürt dili haklarının tanınması Kürdistan’ın kalkınması vs... Ve ondan sonrasında Kürt hareketinin, DDKO’nun kendisi de tümüyle anayasacı ve yasal bir hareket. Türkiye’deki genel beklentilerin sosyal beklentilerin etkisinde. Şiddete başvurmaya yönelik olmayan bir beklenti.
Türkiye’de Kürtler’in şiddete başvurmasının iki nedeni var. Birincisi 1971 darbesinin etkisi. Onu anlamadan Kürdistan içerisinde anayasaya olan inancın, ya da sosyal reformlarla gerçekleştirilebilecek değişimlere olan inancın niye kırıldığını anlayabilmemiz mümkün olmayacak. Legaliteden illegaliteye geçişin dinamiklerini anlayabilmemiz mümkün olmayacak.
İkinci neden de, Barzani hareketinin yenilmesi... 1975’te Irak Kürdistanı’nda... Bunun yarattığı tepkiler, bunun yarattığı nesiller arası kopuşlar var... 15- 17 yaşındaki aktörler... İlk ölçüde bir integrasyon, sonra şiddete geçiş. Sonra uzun bir sessizlik Sonra tümüyle anayasaya dayanan bir örgütlenme... Sonra da şiddete dayalı bir örgütlenme... PKK’nin referans aktörü haline gelmesi, Türkiye Kürdistanı’nda bütün bunlarla açıklanabilir. PKK’nin gençlik içinde bu kadar taraftar bulması bu süreçle açıklanabilir.
Hülya Yetişen: Bu süreçte özgün bir Kürt düşüncesi oluştu mu?
Hamit Bozarslan: Buna çok inanmıyorum. Ortadoğu’da özgün bir düşünce arayabilmek pek mümkün değil. Ortadoğu’da fikir hareketlerine baktığınızda bütün bu hareketlerin hepsi eklektik hareketlerdir. Bunun da nedenleri var: İdeolojiler nasıl oluşuyor, ideolojilerin ithal meselesi, mahalli bir şekilde nasıl hallediliyor? Ama beni en fazla korkutanın, 21. yy başında artık dünyada özgün bir düşünce kalmadığı gerçeği. Dünyaya ve Ortadoğu’ya baktığınızda ya neoliberal bir düşünüş ya devlet ağırlıklı, güvenlik ağırlıklı bir düşünüş ya da Ortadoğu’da İslamcılık... Bu düşüncelerin hiçbirisinin özgün bir düşünce olduğunu düşünmüyorum. Kürtlerden ve Filistinlilerden özgün bir düşünce beklemek, belki haksızlık olur..

Hülya Yetişen: İsmail Beşikçi Hoca’nın bana göndermiş olduğu metinden yola çıkarak oluşturduğum bir kaç soru da var. Bu soruları size yöneltmek istiyorum. Birinci Dünya Harbi sonunda şekillenen bir dünya var. Kürtlerin yokluğu üzerine şekillenen o dünyanın günümüzdeki yansımaları nedir?
Hamit Bozarslan: Bu soru çok ilginç bir soru. 1914-1924 dönemlerini dikkate aldığınızda Ermeni soykırımı var. Fakat o soykırım dışında iki bölünme var. Kürtlerin ve Arapların bölünmesi, Kürtler devletsiz kalıyor, Araplar tek devlet isterken 22 devlet kurmak zorunda kalıyorlar. Bu bölünmenin 20. yüzyılı belirlediğini görüyoruz. Arapların bölünmesinin yarattığı tepkiler, Arap milliyetçiliğinin yükselmesi, 1948 den sonra radikalizmin son derece yoğunlaşması, birbirini takip eden darbeler, otoriter sistemler, Irak’ta totaliter sistem vs. Bunları açıklayabilmek için en azından bunların seceresine bakarsak 1914- 1924 dönemine geçmemiz gerekiyor . Kürtler açısından da aynı şey.
Kürdistan’ın bölünmesi, İran ve Türkiye arasında bir bölünme var, fakat son derece eski bir bölünme. Kürdistan’da en yoğun tepkiler 1919-1922 bölünmesinedir. Bunu anlayamadan Kürt hareketinin sonraki sürecini anlamak mümkün değil. Irak Devleti’nin tarihsel okuyuşu ile Kürt hareketinin tarihsel okuyuşu tamamıyla iç içe geçmiştir. Kasım Rejimi’nin yıkılmasının en önemli nedenlerinden birisi 1961 Barzani İsyanıdır. Baas Rejimi’nin tam anlamıyla oturması, Kürt hareketinin 1975 de tasfiye edilmesiyle sağlanmıştır.
Ya da Türkiye’de Kemalizm’i anlayabilmenin en önemli faktörlerinden biri, ister istemez Kürt meselesidir... Devletin oluşması, değişmesi, şiddete dayalı devlet haline gelmesini bu sorun belirliyor. Militarizm faktörlerini de bu sorun belirliyor. Bütün bunları sadece İttihat ve Terakki birikimiyle ya da geleneğiyle açıklayabilmek mümkün değil. Bunu aynı zamanda Kürdistan’da zorun icraatı olarak okumak gerekir. Bu zor icraat olmadan, ordunun oluşmasını anlayabilmek mümkün değil. Mesela Robert Olson, ilginç bir makale yazmıştı. Türk Hava Kuvvetleri’nin oluştuğu en önemli arena, yer Kürdistan’dır. Kürdistan savaşları olmasaydı yine kurulacaktı THK. Her halükârda oluşacaktı, ama bu temelde hemen oluşmayacaktı.
Hülya Yetişen: Başta Ermeni soykırımı olmak üzere, Ortadoğu'da gelişen soykırım olaylarının Kürdistan'ın bölüşülmesi, paylaşılması ile bağlantıları nedir? Ortadoğu'da soykırıma uğrayan halkların günümüzdeki kuşağının bu konudaki düşünceleri nedir?
Hamit Bozarslan: Ermenilerin soykırımında, Kürtlerin rolü inkâr edilemez bir durumdur. Elimizde bu konuda ciddi veriler ve çalışmalar var. Benim de bu konuda araştırmalarım var. Hamidiye Alaylarının bu olaya katılması son derece önemli. Milli bir devlet perspektifinde bir katılım değil bu. İslami devletin korunmasına yönelik bir katılım. Ya da son derece dar mahalli nedenlerle açıklanabilecek bir katılım. Ondan sonra bu halkların yaklaşımları neler? Trajik bir subjektifite. Ermenilerin, Kürtlere karşı bir düşmanlıkları yok. Tam aksine Kürtlerin de kurban olduğu konusunda bir düşünceleri var. Tarihlerini geriye dönüp okuduklarında bu tarihe olumlu bakabilmeleri ve yaklaşabilmeleri mümkün değil.
Ermenilere yönelik soykırım ilk aşamada Müslümanlaştırmaya, ikinci aşamada da Türkleştirmeye yönelik. Taner Akçam yeni kitabında bu konuya ilişkin güzel açıklamalar getiriyor. Ermeni soykırımında Kürt olgusu tümüyle unutulmuyor. Kürtlerin Türkleştirilmesi, İttihat ve Terakki’nin programında var. Talat Paşa’nın Kürtleri asimile etmemiz gerekiyor, ya da Dersim Kürtleri Ermenilerle çalışıyor, bunları bastırmak gerekiyor demesi önemli olgular.
Hülya Yetişen: Kürtlerin “terörist” olarak suçlanmalarında, 1920'lerdeki uluslar arası bölüşüm ve paylaşımdan ortaya çıkan düzeni ve statüyü sürdürmek istemenin payı olabilir mi?

Hamit Bozarslan: O paylaşım son derece önemli, çünkü ondan sonra söz konusu olan devletlerin hâkimiyeti var. Ya da devletlere dayalı bir dünya sistemi kuruluyor. Devletlerin hâkimiyeti aynı zamanda devlet söylemlerinin hâkimiyeti anlamına geliyor. Devleti ve diğer grupları tanımlama hakkı oluşuyor kendilerinde. Egemenlik sadece toprakların kontrol edilmesi değil. Aynı zamanda siyasi lugatın kurulmasıdır. Ve siyasi lügatta kimin düşman olarak belirleneceği saptanıyor. Mesela Kürtler 1920’den itibaren Türkiye’de ya iç düşman olarak belirleniyor, bununla ilgili elimizde çok yoğun belgeler var. Sosyal Darvinist bir perspektiften yola çıkarak Kürtler, Türkleştirilmeye yönelik bir hammadde olarak görülüyor. Ama bu hammaddenin kullanılabilmesi için bu hammaddenin kullanılmayı kabul etmesi gerekiyor. Fakat bu mümkün değil, çünkü direnişler söz konusu. Bu nedenle direnişler olduğunda da bu eşkıyalık olarak görülüyor.
Aynı şeyi Fransa ve İngiltere için de söyleyebiliriz. Özellikle İngiltere için. 1915 ten itibaren İngiltere ve Fransa Türkiye’nin cezalandırılması gereken bir ülke olduğunu söylüyor. Çünkü Ermeni soykırımı var. 1922’den sonra ise Türkiye cezalandırılması gereken bir ülke olarak değerlendirilmiyor. Eski düşman olarak değerlendiriliyor. Uluslararası hukukta düşmanlığın bir statüsü, bir yeri var. Eski düşman olunca, yeni dost olabiliyorsunuz ya da devlet savaş açma hakkına sahip. Fakat Kürtler isyan ettiğinde ya da Suriye’de ve Irak’ta Araplar isyan ettiğinde bunlar eşkiya olarak değerlendiriliyor. Türkiye’nin rehabilite edilmesi ve diğer grupların eşkıya olarak değerlendirilmesi... Bunun için egemenliğin söylemde, bir egemenlik vurgusu olduğunu bizim de vurgulamamız gerekiyor.
Hülya Yetişen: Kürtler Niçin devlet istemiyor?
Hamit Bozarslan: Bu konuda elimizde geniş bir çalışma yok. Irak’ ta yapılan referandumda sanırım Kürtlerin %95’i devlet kurulması yönünde oy kullanmıştı. Türkiye Kürdistan’ının entegre olma süreci çok daha hızlı işliyor. Batı’da bulunan Kürt nüfusu bu entegrasyonun nedeni. Kürdistan tümüyle Kürdistanileşiyor, Kürt kimliğine sahip oluyor, yoğun olarak yaşanan bir kimlik bu. Bu aynı zamanda siyasileştirilmiş bir kimliktir. Öte yandan Türkiyeleşme olgusu var. 3 ya da 4 milyon Kürdün Batı’da olması sanıyorum devlet kurma tahayyülünün önünde bir engel olarak ortaya çıkıyor.
Bunun dışında stratejik bir rasyonalite var. Ortadoğu’nun bu koşullarında devletleşeme mümkün değil diye bir öngörüm var. Ya da bir önsezisi. Bu önsezinin siyasi söyleme aktarılması diyelim. Fakat 1990 -1992 ve 1994 yıllarında referandum yapılsaydı, sanırım Kürtlerin %70 i -80 i ayrılma konusunda oy kullanırdı. Tabi ki bu bir hipotez, bu konuda bir alan çalışması yok. Saha çalışması şart. Hipotezlerin içselleştirilmesi söz konusu olabilir. Bu, devlet kurma hülyasının tamamen ortadan kaldırıyor mu, bundan da pek emin değilim. Kürtler açısından 20 yıl öncesine baktığınızda çok ciddi araştırmalar var, bu konuda çalışma yürüten bir arkadaşımız var. Ama aynı zamanda bir yığın konuda bilgi eksikliği bulunuyor.
Hülya Yetişen: Uluslar arası ilişkilerde sadece maddi çıkarlar mı belirleyici oluyor? Ahlâki değer yargılarının uluslar arası reel ilişkilerde hiçbir değeri yok mu?
Hamit Bozarslan: Etik olguların, uluslararası ilişkilerde yeri var. Ama bu yer teorik bir yer. Pratik farklı bir şekilde oluşuyor. Teoriden pratiğe geçiş kesinlikle mümkün değil, Bu iki düzey arasında bir tezat olmaması mümkün değil. Pratik, devletlerin hâkimiyetinde oluşuyor, etik, ikinci aşamada devreye giriyor; katliam bittikten, olduktan sonra....! Bazen milyonlarca insan öldürüldükten sonra, Bosna, Ruanda, Darfur, buna önemli örneklerdir. Katliamlar bittikten sonra etik, işin içine girebildi. Ermeni soykırımı aynı şey. Savaş koşulları gerçi, ama uluslararasında var olması gereken etik, hep katliamlar sonu devreye girdi. Etiğin pratik bir Etik haline gelebilmesi nasıl mümkün olabilecek? Onu cevaplandırabilmek biraz zor. Fakat ona geçiş, aynı zamanda devletlerin hâkimiyetine dayanan uluslararası sistem mantığından çıkışı zorunlu kılıyor.
Hülya Yetişen: Siz Kürtçe yazabiliyor musunuz’
Hamit Bozarslan: Evet yazabiliyorum
Hülya Yetişen: Kürdistan Post için böyle bir söyleşiyi kabul ettiğiniz için size teşekkür etmek istiyorum.
Hamit Bozarslan: Ben de size teşekkür ediyorum.

******
Hülya Yetişen’in notu: Bu söyleşide bana teknik olarak yardımcı olan Songül Castro’ya da ayrıca teşekkürlerimi sunuyorum.

Hülya Yetişen
hulyayetisen@yahoo.fr


 
Yazıya puan ver:
 (Toplam Oy #: 1)
  |   Okuma: 3904   |   Yorum: (461)   Yazdir
   Arkadaşına Gönder

Değerli ziyaretçimiz, siz kayıtsız kullanıcı olarak siteye girdiniz. Size kayıt yaptırmanızı veya kendi adınızla giriş yapmanızı öneriyoruz.

İlgili Diğer Haberler:


 Yorum #1  | 26 Ekim 2013 02:48 | Alıntı     

AltedKilt

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
wvZuwoZsZmtn Polo Ralph Lauren Jacke
pcZuxjZiZtss Uggs Rea
reZdloZjZooi Moncler Uomo
avZnloZnZqhw Moncler Milano
jzZxegZxZqxk Canada Goose Online Shop
lnZxrlZyZxqy Doudoune Moncler
mnZrczZwZcbs Pjs Jassen
nbZrzvZmZiop Woolrich Canada
bkZcrwZwZhay Moncler Milano
gwZuseZkZdee Uggs Aanbieding
 Yorum #2  | 26 Ekim 2013 03:22 | Alıntı     

immuffevA

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
paZlhjZwZefo Woolrich Jacken
okZufbZgZoke Air Max
zoZyhbZiZhfb Bottes Ugg
prZitbZuZjyx Bottes Ugg
ziZxzjZiZxzz Timberland Schuhe
yyZgskZmZngc Ugg Schweiz
pdZjxcZhZvzi Woolrich Jacken
dyZvdnZkZcvy Ugg Schweiz
udZnsdZfZxzi Ugg Schweiz
gtZwwcZiZarj Bottes Ugg
 Yorum #3  | 26 Ekim 2013 03:46 | Alıntı     

stoolawak

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
vpZqglZxZujx Isabel Marant Schuhe
vfZouzZhZoko Belstaff France
niZywyZuZkay Ugg Australia
xbZghrZqZteu Cheap Uggs
seZzmfZlZnig Moncler Espa帽a
lqZofgZsZyoo Canada Goose
voZyigZsZaue Canada Goose
dlZzlmZeZmre Moncler Antwerpen
eaZzuzZnZxvx Moncler Antwerpen
cwZtsaZuZxct Moncler Antwerpen


elZgyjZiZinq Woolrich Jacken
okZinfZlZemp Parajumpers Jakke Dame
qpZxfwZiZafl Isabel Marant Uk
xzZqacZlZhxt Canada Goose Expedition Parka
qfZnymZmZzsz Woolrich Jacka Dam
raZsolZmZsul Parajumpers Canada
snZsakZkZlqm Belstaff Jacka
ymZijcZhZjxj Canada Goose Coats Uk
coZefgZfZfkp Woolrich Antwerpen
sfZveqZmZyno Hollister Jacke
 Yorum #4  | 26 Ekim 2013 15:52 | Alıntı     

tearcixettism

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
ffZtxvZzZsfz Timberland Suomi
wlZlynZvZoyf Botas Ugg
yqZyorZgZvxz Ugg Baratas
qwZvwwZbZhtr Moncler Jakker
mgZvicZoZhof Canada Goose Outlet
gjZtctZcZpnx Parajumpers Jakke
umZcvzZuZwbs Botas Ugg Portugal
tdZwkmZhZnod Parajumpers Norge
enZngiZrZsfr Timberland Kengät
deZreyZpZqzf Canada Goose Sale
 Yorum #5  | 27 Ekim 2013 00:54 | Alıntı     

sonEnsunsecom

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
ibZgrcZfZkyz Ugg Keng盲t
zjZxilZxZuuf Woolrich Jacka Dam
giZgmuZjZguf Canada Goose Femme
nmZedmZbZfjf Pjs Norge
biZeniZyZuld Canada Goose Coats Uk
blZsqvZoZopi Parajumpers Jakke Dame
psZmzuZmZdxi Parajumper Canada
jlZjmlZhZnzd Uggs Outlet
emZmmqZwZinl Pjs Norge
apZqftZeZybs Woolrich Antwerpen
 Yorum #6  | 28 Ekim 2013 03:24 | Alıntı     

SimeAspes

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
qqZmbsZvZwmv Canada Goose Jassen Dames
qsZfkrZvZhdk Canada Goose Jassen Dames
hlZpbuZzZccf Cheap Ugg Boots Uk
skZunuZoZmnm Moncler Jacken
xwZgilZbZmyw Canada Goose Jakke
cnZyyfZkZtoc Parajumpers Long Bear
bmZrlwZwZxca Parajumpers Long Bear
tmZlvfZpZxca Parajumpers Kodiak
epZwgmZrZvth Belstaff Italia
eiZmkwZeZger Canada Goose B酶rn
 Yorum #7  | 28 Ekim 2013 09:18 | Alıntı     

Vobeappamnbox

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
sxZjtrZcZjlb Moncler
ggZwwgZpZacm Ugg Australia
caZluvZvZfvt Timberland Wien
ozZgqgZiZdwn Moncler Piumini
dsZstzZjZxep Canada Goose Vest
uuZnohZyZsve Moncler Bambino
xnZazlZsZxxd Moncler
fzZbbqZmZats Ugg Australia
pbZogyZfZcto Woolrich John Rich & Bros
goZnthZpZewa Ugg Australia Espa帽a
 Yorum #8  | 28 Ekim 2013 11:58 | Alıntı     

oppograrf

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
gwZyanZyZlzi Canada Goose Prix
gwZzfbZyZyov Ugg Greece
xjZbqlZiZkov Moncler 2014
wlZxiyZnZubg Abercrombie And Fitch Jacke
ewZqjhZsZbxq Moncler 2014
lkZnuzZyZahr Canada Goose Jakke
wbZqzoZuZfju Canada Goose Antwerpen
tyZqxdZwZfak Moncler Schweiz
mwZtrgZuZlgb Moncler 2014
qrZivzZjZvmw Moncler Jacka
 Yorum #9  | 28 Ekim 2013 14:38 | Alıntı     

Befmoomsamisk

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
yxZphgZwZdum Woolrich Canada
hnZtjeZeZxxx Doudoune Moncler
ofZmekZdZgzb Parajumpers Pas Cher
mrZuorZgZrzw Abercrombie Jacke
diZrmeZhZdjw Woolrich Woolen Mills
okZdjfZpZdza Parajumpers Pas Cher
shZnssZaZvpt Uggs Aanbieding
daZtawZuZpnv Moncler Jacka
itZznmZsZwel Woolrich Woolen Mills
qyZofbZyZpfb Woolrich Canada
 Yorum #10  | 28 Ekim 2013 22:32 | Alıntı     

Niptniftene

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
iyZgvnZvZllr Chaquetas Moncler
vlZpaaZxZbua Uggs Espa帽a
odZwfgZmZycr Parajumpers Jakke
blZptmZpZmzr Woolrich Uk
sxZomwZvZyci Moncler Outlet
ssZovjZoZlxa Chaquetas Moncler
bbZmksZjZuzq Uggs
iqZephZeZnit Uggs Espa帽a
hyZbmyZiZefw Belstaff Jacken
ojZjcaZkZcsd Hollister Doudoune
 Yorum #11  | 30 Ekim 2013 01:46 | Alıntı     

Naherumma

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
ycZdkbZoZifx Peuterey Roma
xlZtfdZiZywp Canada Goose Suomi
clZmqzZgZcpr Moncler Bambino
bhZdtgZjZiyc Uggs Goedkoop
piZkizZoZuub Woolrich Jassen Dames
zfZyujZjZbtj Moncler Jacka
sxZwuzZwZuod Moncler Rea
ljZaqyZlZsoc Ugg España
xmZreiZsZpnj Peuterey Roma
ozZrrkZnZugi Woolrich Rea
 Yorum #12  | 30 Ekim 2013 12:51 | Alıntı     

oppograrf

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
pqZjlrZcZskl Parajumpers Pas Cher
ciZmhgZbZdew Parajumpers Pas Cher
iuZslkZeZxkm Ugg Outlet Canada
vdZtzrZrZkmu Moncler 2014
fiZkxtZoZowd Canada Goose Jakke
muZpluZnZntb Moncler
jlZehxZeZwpk Moncler
imZbseZsZgik Canada Goose Doudoune
xrZrfpZzZzwy Parajumpers Jakke Dame
yhZqpxZmZcuu Canada Goose Doudoune
 Yorum #13  | 30 Ekim 2013 13:16 | Alıntı     

poiptLiem

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
bbZwtdZfZwcb Ugg Australia Italia
haZpnxZoZntb Ugg Australia Italia
zmZspfZzZchy Ugg Australia Pas Cher
ewZfldZtZrls Ugg Outlet Italia
flZwojZvZsas Ugg Ale
kiZixvZrZxvy Ugg Australia Italia
nfZdzaZvZljm Ugg Baratas
iiZazhZcZrzb Ugg Australia Pas Cher
xnZslfZiZtav Ugg Rea
kiZkpiZyZuom Ugg Rea
 Yorum #14  | 30 Ekim 2013 22:07 | Alıntı     

evalliaftUnen

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
rtZztcZiZeqv Moncler Dunjakke
glZuksZkZsyc Parajumpers Sale
tiZyseZxZpzz Ugg Boots
rjZvpwZjZxbb Ugg Australia
zyZjbvZhZtbs Moncler Dunjakke
ssZekdZbZibe Ugg Italia
zeZptqZcZoyw Canada Goose Vest
rzZympZmZzyy Barbour ελλαδα
vsZyhsZtZsdq Barbour Uk
xrZnezZiZzaf Bottes Ugg
 Yorum #15  | 31 Ekim 2013 00:12 | Alıntı     

tearcixettism

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
rlZasgZqZxet Canada Goose Jacket
dtZhbvZqZoak Botas Ugg Portugal
bgZyxfZcZwid Stivali Ugg
yiZziyZbZynw Botas Ugg Portugal
bxZjcmZoZomr Woolrich Jassen Sale
fuZmknZjZljt Cheap Uggs Uk
daZuupZzZhbh Canada Goose
kgZmvfZtZaoq Timberland Kengät
ksZugfZlZcsv Parajumpers Jacka
mkZpanZeZbaf Canada Goose Outlet
 Yorum #16  | 31 Ekim 2013 01:12 | Alıntı     

WallCaleHip

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
rgZccoZnZopf Uggs Schweiz
eoZpjmZsZelv Timberland Wien
ioZlovZnZqpd Ugg Australia
zbZwsbZgZtvb Uggs Norge
smZgxaZoZsjp Moncler Jacken
fhZruaZzZulv Moncler Outlet
yuZbbkZuZsww Moncler Vest
vcZwzoZnZhgj Uggs Schweiz
anZvqfZrZplc Ugg Australia
wwZscrZbZdnd Timberland Wien
 Yorum #17  | 31 Ekim 2013 02:24 | Alıntı     

HinaavaitslaH

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
xuZraxZgZjaa Cheap Ugg Boots Uk
haZprjZrZito Canada Goose V盲st
wiZmkfZhZqlb Ugg 蔚位位伪未伪
bkZoezZsZkcb Parajumper Jacka Dam
ldZqycZsZumw Woolrich Spaccio
ctZsxjZnZlzj Moncler Jassen
dcZxhgZoZrel Woolrich Arctic Parka
shZzgkZfZllg Barbour Sverige
feZdzjZuZbmm Parajumper Jacka Dam
ttZtulZlZqzw Belstaff Paris
 Yorum #18  | 31 Ekim 2013 04:35 | Alıntı     

Vobeappamnbox

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
leZpcgZlZszi Parajumper
qjZvukZrZxno Moncler Piumini
siZfflZhZhdb Woolrich John Rich & Bros
xaZdlpZqZzkd Moncler Z眉rich
hnZjxeZmZmyw Barbour Paris
esZrziZbZmtv Uggs Norge
zpZfgvZgZozq Ugg Canada
ihZkkrZzZapy Woolrich Sale
hsZamgZpZmit Woolrich Sale
qqZcrsZiZzqw Timberland Wien
 Yorum #19  | 31 Ekim 2013 08:50 | Alıntı     

Pleaguelt

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
 Yorum #20  | 31 Ekim 2013 10:08 | Alıntı     

Intasosylausy

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
gcZnbyZnZfij Uggs
qjZwghZsZmmu Parajumpers Sale
bjZwpuZeZqhm Ugg Canada
rrZcttZeZera Canada Goose Jacka
jcZezgZsZpmt Parajumpers Norge
qkZdowZwZavu Timberland Canada
qhZpntZpZped Parajumpers Long Bear
keZkldZcZsxo Canada Goose Jassen
zrZbfiZwZjjo Canada Goose Tilbud
bfZohmZpZhcx Timberland Botas
 Yorum #21  | 31 Ekim 2013 11:33 | Alıntı     

Mardduerwet

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
giZjbcZvZtty Uggs Australia
khZaxfZiZllu Uggs Australia
zcZrayZtZvio Uggs Sale
sqZxlcZcZkgu Uggs Outlet
pwZucvZdZrif Uggs Sale
msZikeZjZstf Ugg Schweiz
dcZjmvZhZqvn Uggs Sale
dpZmqeZcZkno Ugg Suomi
ajZnctZaZdik Cheap Uggs Uk
gcZqwqZwZlip Uggs Australia
 Yorum #22  | 31 Ekim 2013 15:26 | Alıntı     

snusactunny

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
 Yorum #23  | 31 Ekim 2013 15:43 | Alıntı     

Bluptpleant

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
xhZryqZaZezs Canada Goose Jacka
gbZoftZgZqtm Woolrich Jacken
goZumpZkZnqj Woolrich Bologna
lzZzuaZhZutk Canada Goose Suomi
yxZlhbZhZxpc Ugg Australia Pas Cher
eaZovaZmZnny Woolrich Bologna
yhZoxxZnZzid Canada Goose Outlet
esZjduZfZyzb Parajumpers Jakke
dtZklwZeZqxj Woolrich Jacken
euZhxeZzZbvx Canada Goose Jacka
 Yorum #24  | 31 Ekim 2013 19:20 | Alıntı     

Obtaitadveday

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
frZynzZgZnaj Ugg Australia Pas Cher
dwZuvzZsZkgs Canada Goose Sale
mdZlesZbZfzy Ugg Boots Schweiz
ftZqoyZaZzxi Ugg Ale
ngZskgZxZxzb Botas Ugg Baratas
uaZidfZdZcxt Ugg Ale
qtZlqgZnZeis Parajumpers Takit
psZxvgZdZeil Canada Goose Jacka
rcZnpqZdZduh Ugg Ale
cmZrdhZbZppw Parajumpers Takit
 Yorum #25  | 31 Ekim 2013 22:25 | Alıntı     

stoolawak

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
siZrdiZvZkkc Ugg Australia
bbZcleZrZvuz Uggs Wien
puZxhfZaZpek Uggs Wien
vvZjugZhZbtg Parajumpers Long Bear
fgZfbrZoZmmt Belstaff Espa帽a
hnZqnlZkZikx Spaccio Woolrich Bologna
zuZxiaZlZwgf Uggs Salg
laZkqkZkZuco Belstaff France
apZjqhZjZxsy Parajumpers Jacken
bdZxqxZoZade Canada Goose Sale
 Yorum #26  | 31 Ekim 2013 22:44 | Alıntı     

cyclortargili

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
wtZsgtZvZbhs Moncler Outlet
wpZoaaZbZsuq Woolrich Jacken
kuZvqsZdZkop Woolrich Bologna
kwZkccZgZhhc Ugg Australia Pas Cher
csZxmwZsZzrp Canada Goose Suomi
liZsjfZhZdtx Ugg Boots Schweiz
egZgtlZwZcfu Pjs Vinterjakke
nuZfdfZkZbuo Moncler Outlet
dcZgalZcZjrk Timberland Femme Pas Cher
cyZiwyZtZsex Canada Goose Suomi
 Yorum #27  | 1 Kasım 2013 01:58 | Alıntı     

MemoborsKer

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
igZikyZrZpfi Ugg Australia Pas Cher
vkZmvfZjZney Ugg Baratas
ryZymsZjZamc Ugg Rea
neZnlfZbZkul Uggs Uitverkoop
amZewoZtZvma Ugg Australia Italia
zsZbefZzZxms Cheap Uggs Canada
pyZdglZaZqjp Ugg Ale
rpZiimZdZgin Ugg Australia Italia
sqZdmjZwZnov Ugg Rea
vlZswqZxZevz Ugg Outlet Italia
 Yorum #28  | 2 Kasım 2013 00:02 | Alıntı     

groovegobrier

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
xxZsitZmZvun Canada Goose
cvZwmwZvZemx Belstaff Jacka
zzZmicZzZigl Woolrich Jacka Dam
orZsenZjZhqq Botas Ugg Espa帽a
fuZltiZgZkts Belstaff Jacka
mqZrjnZwZliq Belstaff Jacket Uk
ruZcqnZxZxfr Woolrich Jacka Dam
jcZgxeZqZloo Ugg Keng盲t
uuZnktZkZzwe Belstaff Jacket Uk
xqZvoaZeZseb Pjs Norge
 Yorum #29  | 2 Kasım 2013 04:54 | Alıntı     

Liaibepeeme

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
acZosuZaZfzq Woolrich Clothing
vuZrxuZzZxxa Ugg Italia
onZzldZgZmil Uggs Goedkoop
tvZdwbZiZokv Canada Goose Vest
fqZxsyZsZlwi Peuterey Uomo
csZbnlZsZrey Moncler Dunjakke
gfZqwcZvZyjm Canada Goose Jacket
kqZdgpZqZnlr Bottes Ugg
daZkvpZiZuem Parajumpers Sale
ggZmccZqZvss Woolrich Outlet


kiZtakZlZgjs Canada Goose Pas Cher
boZthhZiZpwb Canada Goose Pas Cher
hbZxcrZzZvgk Timberland Støvler
rpZunoZbZfso Uggs Bijenkorf
yiZloqZoZeyr Belstaff Italia
kcZkhgZeZtcw Canada Goose Jakke
nwZsayZhZvfr Botas Ugg
lsZdbuZhZeab Uggs Skor
xiZjvgZnZfex Canada Goose Pas Cher
ceZhkvZkZkuh Ralph Lauren Jacke
 Yorum #30  | 2 Kasım 2013 05:13 | Alıntı     

Loolvegoave

avatar    Grup: Misafir
   Yayınlar: 0, Yorum: 0, Kayıtlı: --
   ICQ: --,
bgZeriZwZjom Moncler Jacke
vqZpxzZmZwgm Woolrich Parka
aqZoexZfZnln Moncler Online
hkZfwnZuZibj Moncler Jassen
neZcwsZaZuwx Woolrich Parka
kkZiifZlZrbj Parajumper Jakke
efZwabZjZslw Woolrich Outlet
dfZbggZcZzav Canada Goose Jassen
igZlsiZaZkmv Woolrich Outlet
vsZlybZqZjsc Ugg Boots Ireland

Yorum ekle

Adınızı:  

E-Posta:  


Kodunu:
Include security image CAPCHA.
Kod güncelleme


Kodunu girin: